Schemat pomiarów na RTG nadgarstka
Poniższy schemat pokazuje cztery kluczowe pomiary dalszej nasady kości promieniowej:
wysokość promieniową, nachylenie promieniowe, nachylenie dłoniowe/grzbietowe oraz uskok powierzchni stawowej.
Jak używać w aplikacji:
- Otwórz panel 🛠 Narzędzia (prawy górny róg obrazu).
- Kliknij „Oś + linie ⊥” — najpierw zaznacz 2 punkty osi długiej kości promieniowej.
- Następnie klikaj miejsca pomiarowe — aplikacja narysuje linie prostopadłe do osi.
- Wybierz pomiar z panelu po lewej stronie obrazu i zaznacz punkty zgodnie z instrukcją danego parametru.
- Dla uskoku najpierw wybierz, czy pomiar jest możliwy (Tak/Nie), a dopiero potem mierz.
Wysokość promieniowa (Radial Height)
Odległość między dwiema równoległymi liniami prostopadłymi do osi długiej kości promieniowej:
pierwsza przechodzi przez czubek wyrostka rylcowatego kości promieniowej,
druga przez powierzchnię stawową od strony łokciowej.
Mierzona na projekcji AP.
Jak mierzyć w aplikacji:
- Upewnij się, że wybrana jest projekcja AP.
- Użyj „Oś + linie ⊥”, aby narysować oś kości i linie prostopadłe (por. schemat A).
- Kliknij „Wys. promieniowa" w panelu po lewej stronie obrazu.
- Kliknij punkt 1 — czubek wyrostka rylcowatego kości promieniowej.
- Kliknij punkt 2 — poziom powierzchni stawowej od strony łokciowej (na tej samej linii prostopadłej do osi kości).
- Wynik pojawi się automatycznie w polu „Wysokość promieniowa".
✓ Wartość akceptowalna: ≥ 8 mm
Kąt nachylenia promieniowego (Radial Inclination)
Kąt między linią prostopadłą do osi długiej kości promieniowej
a linią łączącą koniec wyrostka rylcowatego kości promieniowej
z łokciowym brzegiem powierzchni stawowej.
Mierzony na projekcji AP.
Fizjologicznie wynosi około 22–23°.
Jak mierzyć w aplikacji:
- Upewnij się, że wybrana jest projekcja AP.
- Użyj „Oś + linie ⊥”, aby narysować oś kości i linię prostopadłą (por. schemat A).
- Kliknij „Nachyl. promieniowe" w panelu po lewej stronie obrazu.
- Zaznacz linia 1 (2 kliknięcia) — linia prostopadła do osi długiej kości promieniowej, przebiegająca przez łokciowy brzeg powierzchni stawowej.
- Zaznacz linia 2 (2 kliknięcia) — linia łącząca łokciowy brzeg powierzchni stawowej z czubkiem wyrostka rylcowatego.
- Kąt między liniami zostanie obliczony automatycznie.
✓ Wartość akceptowalna: ≥ 18°
Kąt nachylenia dłoniowego (Volar Tilt)
Kąt między linią prostopadłą do osi długiej kości promieniowej
a linią łączącą grzbietowy i dłoniowy brzeg powierzchni stawowej.
Mierzony na projekcji bocznej (BOK).
Fizjologicznie nachylenie jest w kierunku dłoniowym (ok. 11°).
Wartości ujemne oznaczają nachylenie grzbietowe (dorsal tilt).
Jak mierzyć w aplikacji:
- Upewnij się, że wybrana jest projekcja BOK.
- Użyj „Oś + linie ⊥”, aby narysować oś kości i linię prostopadłą (por. schemat B).
- Kliknij „Nachyl. dłoniowe" w panelu po lewej stronie obrazu.
- Zaznacz linia 1 (2 kliknięcia) — linia prostopadła do osi długiej kości promieniowej.
- Zaznacz linia 2 (2 kliknięcia) — linia łącząca grzbietowy brzeg z dłoniowym brzegiem powierzchni stawowej.
- Kąt zostanie obliczony automatycznie.
✓ Wartość akceptowalna: ≥ −5° (nachylenie dłoniowe lub nie więcej niż 5° grzbietowe)
Uskok powierzchni stawowej (Articular Step-off)
Maksymalna różnica wysokości między sąsiednimi fragmentami powierzchni stawowej,
mierzona prostopadle do tej powierzchni. Istotny klinicznie przy złamaniach śródstawowych
(typ B i C wg AO). Mierzony zarówno na projekcji AP jak i BOK.
⚠ Uskok ≠ szczelina — nie mierz szerokości szczeliny między odłamami, tylko różnicę wysokości konturu.
Jak oceniać w aplikacji:
- W polu „Uskok — czy można określić?” wybierz Tak albo Nie.
- Jeśli kontur powierzchni stawowej jest niewiarygodny — wybierz Nie (niemożliwe do wiarygodnego pomiaru). Pomiar nie jest wtedy wymagany.
- Jeśli wybierzesz Tak — kliknij „Uskok stawowy” w panelu po lewej stronie obrazu.
- Kliknij punkt 1 — poziom powierzchni stawowej pierwszego fragmentu.
- Kliknij punkt 2 — poziom powierzchni stawowej sąsiedniego fragmentu (prostopadle do powierzchni).
- Wynik pojawi się automatycznie w mm.
✓ Wartość akceptowalna: < 2 mm
Kryteria niestabilności wg Lafontaine'a
Pięć cech predysponujących do wtórnego przemieszczenia złamania dalszej nasady kości promieniowej
po nastawieniu. Każda cecha = 1 punkt. Wynik ≥ 3 wskazuje na wysokie ryzyko niestabilności.
-
Wiek > 60 lat
Ustawiany automatycznie z bezpiecznych metadanych SQL. Można zmienić ręcznie, jeśli wymaga korekty.
-
Kąt grzbietowy > 20°
Dorsalne przemieszczenie odłamu dystalnego. Oceniać na projekcji bocznej — jeśli volar tilt jest ujemny i > 20° w stronę grzbietową.
-
Wieloodłamowość grzbietowa (dorsal comminution)
Rozdrobnienie okolicy grzbietowej przynasady — widoczne na obu projekcjach.
-
Złamanie śródstawowe radiokarpalnie
Linia złamania sięga do powierzchni stawowej stawu nadgarstkowego — typy B i C wg AO.
-
Współistniejące złamanie kości łokciowej
Złamanie wyrostka rylcowatego lub trzonu kości łokciowej.
⚠ Wynik ≥ 3 pkt = niestabilność wg Lafontaine'a — wskazanie do leczenia operacyjnego
✓ Wynik < 3 pkt = poniżej progu niestabilności
Klasyfikacja AO złamań dalszej nasady kości promieniowej
Klasyfikacja AO/OTA dzieli złamania dalszej nasady kości promieniowej na trzy typy
w zależności od zajęcia powierzchni stawowej.
-
Typ A — extra-articular (pozastawowe)
- A1 — izolowane złamanie kości łokciowej, kość promieniowa bez złamania
- A2 — złamanie pozastawowe kości promieniowej: proste lub impacted (zaklinowane)
- A3 — złamanie pozastawowe kości promieniowej: wieloodłamowe
-
Typ B — partial articular (częściowo śródstawowe)
- B1 — złamanie strzałkowe (sagittal split)
- B2 — złamanie brzegu grzbietowego (dorsal rim / Barton)
- B3 — złamanie brzegu dłoniowego (volar rim / volar Barton)
-
Typ C — complete articular (całkowicie śródstawowe)
- C1 — prosta powierzchnia stawowa + prosta przynasada
- C2 — prosta powierzchnia stawowa + wieloodłamowa przynasada
- C3 — wieloodłamowa powierzchnia stawowa (złamanie wieloodłamowe śródstawowe)
⚠ Typy B i C: zawsze oceń uskok (Tak = pomiar / Nie = niemożliwe do wiarygodnego pomiaru)